اسماعیل امینی شاعر با تأکید بر اهمیت برگزاری رویدادهایی همچون «خیمه هنر» گفت: هر برنامه‌ای که به توسعه فرهنگ و ایجاد پیوند میان اقشار مختلف جامعه کمک کند، ارزشمند است، اما چنین رویدادهایی نباید تنها به مناسبت‌های مذهبی محدود شوند و لازم است نگاه بدبینانه به فعالیت‌های هنری نیز کنار گذاشته شود.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران:اسماعیل امینی شاعر که در رویداد «خیمه هنر» به شعرخوانی پرداخته درباره برگزاری این برنامه که با حضور رشته‌های مختلف هنری برگزار شد، اظهار کرد: هر کاری که به توسعه فرهنگ کمک کند، ارزشمند است، زیرا موجب می‌شود فضاهای اجتماعی و عمومی ما از حالت برخوردهای تصادفی و رفتارهای خودبه‌خودی خارج شوند و میان اقشار مختلف مردم پیوند ایجاد شود. این مسئله برای نظام اجتماعی اهمیت دارد و رابطه میان خواص و عموم مردم را در حوزه‌های مختلف تقویت می‌کند.
وی ادامه داد: چنین برنامه‌هایی ظرفیت دارند که این ارتباط را ایجاد کنند، اما معتقدم این اتفاق نباید تنها به مناسبت‌های مذهبی محدود شود، بلکه در ایام شادی و دیگر مناسبت‌ها نیز باید چنین فضاهایی برای حضور هنرمندان و مردم فراهم باشد.

*نگاه بدبینانه به هنر باید کنار گذاشته شود

امینی با انتقاد از برخی نگاه‌های سیاسی به فعالیت‌های فرهنگی گفت: کسانی که در حوزه سیاست فعالیت می‌کنند و قدرت بیشتری در اختیار دارند، نباید با بدبینی به این برنامه‌ها نگاه کنند. تجربه‌های گذشته نشان داده که چنین نگاه‌هایی به فعالیت‌های فرهنگی آسیب زده است.
وی افزود: نمونه آن تلاش‌هایی بود که برای برگزاری برخی برنامه‌های فرهنگی و هنری انجام شد، اما با نگاه‌های بدبینانه و جنجال‌هایی که ایجاد شد، ادامه پیدا نکرد. در حالی که هدف این برنامه‌ها ایجاد ارتباط با مردم و باز شدن فضای فرهنگی جامعه بود.
این شاعر با اشاره به برگزاری برنامه‌های فرهنگی در روزهای جنگ نیز گفت: در همان روزهایی که کشور درگیر جنگ بود و موشک‌باران و حملات هوایی ادامه داشت، در مجموعه تئاتر شهر برنامه‌های بسیار خوبی همچون «سرچشمه هنر» برگزار شد ، اما متأسفانه چنین فعالیت‌هایی معمولاً با استقبال برخی نگاه‌های سیاسی روبه‌رو نمی‌شود، زیرا عده‌ای تصور می‌کنند سیاست از شعر، موسیقی، تئاتر و نقاشی مهم‌تر است، در حالی که تجربه نشان داده هنر ارتباط عمیق‌تری با مردم برقرار می‌کند.
در سرود، فقط پیام مهم نیست؛ زیبایی بیان هم اهمیت دارد
امینی در ادامه درباره اشعاری که گروه‌های سرود استفاده می کننند،اظهار کرد: در این رویداد تمامی اجراهای گروههای سرود را ندیدم و تنها یکی دو گروه دانش‌آموزی را شنیدم که طبیعتاً محدودیت‌های خودشان را دارند، اما به طور کلی آنچه امروز، به‌ویژه در فضای عمومی و صداوسیما می‌بینیم، گاهی با بی‌دقتی و بی‌سلیقگی همراه است.
وی افزود: علت این مسئله آن است که برخی تصور می‌کنند انتقال پیام مهم‌تر از شیوه انتقال آن است، در حالی که این نگاه درست نیست. برای مثال، اگر عبارت “بسم‌الله الرحمن الرحیم” را من با دست‌خط معمولی بنویسم، تنها ارزش محتوایی دارد، اما وقتی یک خوشنویس برجسته آن را می‌نویسد، علاوه بر ارزش معنایی، ارزش زیبایی‌شناسانه نیز پیدا می‌کند.
او ادامه داد: همین موضوع درباره تلاوت قرآن نیز صدق می‌کند. وقتی یک قاری قرآن تلاوت می‌کند، با زمانی که من قرآن می‌خوانم تفاوت دارد. خواندن من برای خودم ثواب دارد، اما اگر قرار باشد اثری برای عرضه عمومی ارائه شود، باید از بالاترین ظرفیت‌های هنری استفاده شود. در سرود و ترانه هم همین‌گونه است و نباید تصور کرد صرفِ داشتن پیام، برای تولید یک اثر هنری کافی است.
امینی با انتقاد از رویه‌ای که این روزها در برخی آثار موسیقایی دیده می‌شود، اظهار کرد: متأسفانه مدتی است کار بسیار بدسلیقه‌ای رایج شده و آن هم این است که سرودهای مشهور و ماندگار قدیمی را دستکاری می‌کنند. به نظر من این کار اصلاً درست نیست و نوعی بی‌ذوقی است.

*به بهانه نوآوری نباید سنت را کنار گذاشت

 

وی ادامه داد: اگر قرار است سرودی ساخته شود، بهتر است اثری تازه خلق شود، نه اینکه بخشی از یک سرود قدیمی را بردارند، چند کلمه به آن اضافه کنند و به عنوان یک اثر جدید ارائه دهند. این شیوه نه به اثر تازه کمک می‌کند و نه به اثر اصلی احترام می‌گذارد.
این شاعر افزود: به نظر من چنین رفتاری شبیه افرادی است که وسط یک مسابقه ورزشی وارد زمین می‌شوند و نظم مسابقه را بر هم می‌زنند؛ نه اتفاق زیبایی است و نه کمکی به اصل ماجرا می‌کند.
نوحه را نمی‌توان از سنت چندصدساله‌اش جدا کرد
امینی با تأکید بر اهمیت سنت در حوزه فرهنگ گفت: در موضوعاتی که با فرهنگ و آیین‌های مردم سر و کار دارد، سنت اهمیت بسیار زیادی دارد. برای مثال، ما در نوحه‌خوانی سنتی داریم که حاصل قرن‌ها تجربه است. این سنت به مرور زمان شکل گرفته و نمی‌توان به بهانه نوآوری، همه آن تجربه‌ها را کنار گذاشت.

 

وی افزود: دستگاه‌ها، گوشه‌ها، مقام‌ها و شیوه‌های اجرایی نوحه، همگی حاصل سال‌ها تجربه هستند. اگر امروز کسی تازه وارد این عرصه شده، نمی‌تواند همه آن‌ها را کنار بگذارد و صرفاً براساس سلیقه شخصی، شیوه دیگری را جایگزین کند؛ به‌ویژه اگر نتیجه کار به موسیقی‌های سطحی و کم‌مایه شباهت پیدا کند.

*نوحه جای تبلیغات سیاسی نیست

این پژوهشگر ادبیات در ادامه به محتوای برخی نوحه‌ها نیز اشاره کرد و گفت: همان‌گونه که در فرم باید به سنت توجه کرد، در محتوا هم باید این موضوع رعایت شود. ما در نوحه‌خوانی یک سنت محتوایی داریم و نباید آن را تغییر دهیم.
وی ادامه داد: متأسفانه گاهی دیده می‌شود که در میانه یک نوحه یا مراسم عزاداری، مسائل سیاسی روز مطرح می‌شود که به نظر من این کار اصلاً درست نیست.
امینی تأکید کرد: هیئت محل ذکر فضائل و مصائب اهل‌بیت(ع) است، نه محل تبلیغات انتخاباتی. اگر کسی می‌خواهد برای نامزد خاصی تبلیغ کند، جای آن ستاد انتخاباتی است، نه مجلس عزاداری. مردم به هیئت می‌آیند تا مرثیه و منقبت اهل‌بیت(ع) را بشنوند، نه اینکه با تحلیل‌ها و شعارهای سیاسی مواجه شوند.

*نباید هویت فرهنگی را تخریب کنیم

وی با بیان مثالی از میراث تاریخی کشور گفت: تخریب سنت‌های فرهنگی، شبیه آن است که کسی روی بنایی تاریخی یادگاری بنویسد یا شعاری سیاسی روی دیوار مسجد شیخ لطف‌الله یا میدان نقش جهان اصفهان بنویسد. این کار چیزی به آن بنا اضافه نمی‌کند، بلکه هویت آن را نیز مخدوش می‌کند.
این شاعر در خاتمه خاطر نشان کرد ا: هر پدیده فرهنگی هویت و پیشینه‌ای دارد و باید همان هویت حفظ شود. همان‌طور که آثار تاریخی را باید با اصالتشان نگه داشت، سنت‌های فرهنگی و آیینی را هم باید با احترام حفظ کرد و اجازه نداد سلیقه‌های مقطعی به آن‌ها آسیب بزند.