به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران، این جشنواره که ششمین دوره خود را سپری می‌کند، بعد از گذشت ۴ روز به پایان رسید.

موغام بخشی ارجمند از میراث فرهنگی آذربایجان و موسیقی ایران است

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با صدور پیامی با تأکید بر جایگاه موغام در فرهنگ آذربایجان، این موسیقی را بخشی ارجمند از میراث فرهنگی آذربایجان و از جلوه‌های رنگارنگ موسیقی ایران دانست.

در پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی آمده است:

بسم الله الرحمان الرحیم

موسیقی، از کهن‌ترین زبان‌های فرهنگ و از ماندگارترین نشانه‌های حافظه جمعی ملت‌هاست. نغمه‌ها گاه بیش از واژه‌ها، روایتگر تاریخ، عواطف، رنج‌ها، شادی‌ها و شیوه زیست مردمان‌اند و آنچه را در گذر روزگار شکل گرفته است، از نسلی به نسل دیگر می‌سپارند.

«موغام» در چنین ساحتی، تنها یک قالب یا شیوه موسیقایی نیست، بلکه بخشی ارجمند از میراث فرهنگی آذربایجان و از جلوه‌های رنگارنگ موسیقی ایران است که ریشه در تاریخ، زبان، ذوق و زندگی مردم این دیار دارد. میراثی که ماندگاری آن مرهون هنر استادان و هنرمندانی است که اصالت‌هایش را پاس داشته و آن را به نسل‌های پس از خود سپرده‌اند.

تبریز نیز در تاریخ فرهنگ ایران، همواره شهری صاحب‌صدا و صاحب‌سخن بوده است که در شعر، ادب، هنر و موسیقی، نام‌های بزرگ و جریان‌های اثرگذار فراوانی از آن برخاسته‌اند. از این منظر، میزبانی جشنواره سراسری موسیقی موغام در تبریز، ادامه طبیعی همان سنت دیرپای فرهنگی و فرصتی برای شنیدن دوباره یکی از اصیل‌ترین صداهای این سرزمین است.

تقارن برگزاری این دوره با روزهای آغازین مهرماه و یاد شهیدان دانش‌آموز و معلم، یادآور پیوند ناگسستنی هنر با حافظه تاریخی یک ملت است. فرهنگ و هنر ایران همواره در کنار زیبایی و آفرینش، حامل خاطره‌ها و روایت‌های این سرزمین نیز بوده است و پاسداشت یاد آنان که جان خویش را در راه امنیت و سربلندی ایران نثار کردند، ادای دِینی به همین حافظه مشترک است.

برگزاری ششمین جشنواره سراسری موسیقی موغام تبریز با شعارِ پرمعنای «تبریز، نغمه‌سرای ایران» را به هنرمندان، استادان، داوران، جوانان و نوجوانان شرکت‌کننده و همه دست‌اندرکاران این رویداد تبریک می‌گویم و امیدوارم این جشنواره، در کنار پاسداشت اصالت‌های موسیقایی، زمینه‌ای برای بالندگی نسل تازه هنرمندان، گسترش پژوهش و آموزش و حضور پررنگ‌تر این میراث ارزشمند در سپهر فرهنگی ایران فراهم آورد.

موغام تبریز باید از حافظه کهن به سرمایه اجتماعی فردا تبدیل شود

بابک رضائی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در آغاز سخنان خود با درود به ایران، تبریز و موغام و خوشامدگویی به هنرمندان، پژوهشگران، استادان، جوانان و مسئولان فرهنگی و اجرایی، تبریز را نه صرفاً یک شهر، بلکه «حافظه‌ای زنده» توصیف کرد که تاریخ، شعر، معماری، فرش، بازار و موسیقی در تار و پود آن درهم تنیده‌اند.

او موغام را یکی از ژرف‌ترین لایه‌های این حافظه تاریخی دانست و گفت: موغام نه فقط یک هنر، بلکه یک نظام فرهنگی، یک زبان احساسی و یک سرمایه ارزشمند اجتماعی است.

مدیرکل دفتر موسیقی با اشاره به اینکه پرداختن به موغام نباید صرفاً به معنای بازگشت به گذشته یا تصور آینده‌ای دست‌نیافتنی باشد، تصریح کرد: هدف از شناخت این میراث، ترجمه درست یک سرمایه بزرگ برای امروز و یافتن راهی برای انتقال صحیح این گنجینه به فرداست.

موغام؛ حافظه شنیداری آذربایجان

رضائی در ادامه با اشاره به ریشه‌های کهن موغام در آیین‌ها، نغمه‌های کار، لالایی مادران، مراسم عروسی، رسوم سوگواری، شعر عارفانه و عاشقانه و مجالس دوستانه، اظهار کرد: موغام در این خطه تنها مجموعه‌ای از آهنگ‌ها نیست، بلکه یک نظام مدال، یک سنت اجرایی و یک آیین شنیدن است.

او با توضیح ویژگی‌های اجرایی موغام گفت: موغام قطعه‌ای ثابت از ابتدا تا انتها نیست، بلکه سفری موسیقایی است که در فراز و فرودهای آن، خواننده و نوازنده در چارچوب هر مقام به بداهه‌پردازی می‌پردازند و شنونده را از مسیر برداشت و درآمد تا سارنج، میانی، تصنیف و رنگ، با پیوندهای فرهنگی و تاریخی همراه می‌کنند.

به گفته رضائی، تبریز به دلیل قرار گرفتن در جایگاه ارتباطی میان فرهنگ‌ها و برخورداری از پیشینه‌ای تاریخی در عرصه هنر، همواره جایگاه ویژه‌ای در این زمینه داشته است؛ از شکوفایی مکتب تبریز در دوره صفویه در نگارگری و معماری تا دوران مشروطه و حضور موسیقی در رادیو و صفحه‌های گرامافون.

او در این بخش از سخنان خود به استادانی چون علی سلیمی، رسول قربانی، وهاب‌زاده و حسن اسکندری اشاره کرد و آنان را نمونه‌هایی روشن از جایگاه و پایگاه تبریز در عرصه تار، کمانچه و آواز دانست.

رضائی همچنین ثبت موغام در فهرست میراث فرهنگی ناملموس جهانی یونسکو را مایه افتخار و مباهات دانست، اما در عین حال تأکید کرد که ثبت شدن به معنای زنده ماندن نیست و میراث ناملموس زمانی تداوم می‌یابد که در زندگی روزمره مردم حضور داشته باشد، نه اینکه تنها در آرشیوها و جشنواره‌ها محدود بماند.

چرا موغام فقط یک موسیقی نیست؟

مدیرکل دفتر موسیقی در بخش دیگری از سخنان خود، برای تبیین ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی موغام، به چهار مؤلفه اصلی اشاره کرد و پیوند با شعر، بداهه‌نوازی در چارچوب، نقش شنونده و ابعاد عرفانی و آرامش‌بخش را از جمله ویژگی‌های مهم این هنر برشمرد.

او درباره پیوند موغام با شعر اظهار کرد: موغام بدون شعر، مانند جسمی بدون روح است. مثنوی، غزل و دیگر گونه‌های شعری عاشقانه و عارفانه به موغام معنا می‌بخشند و شاعرانی چون نسیمی، فضولی، صائب، شهریار و بسیاری دیگر در جان این موسیقی حضور دارند.

رضائی به‌ویژه از شهریار و منظومه «حیدربابا سلام» یاد کرد و آن را نمونه‌ای از پیوند ماندگار شعر، موسیقی و زندگی مردم آذربایجان دانست.

او در تشریح دومین ویژگی موغام، یعنی بداهه‌نوازی در چارچوب، گفت: موغام آزادی مطلق نیست، بلکه آزادی درون یک ساختار است. این ویژگی خود درسی مهم نیز به همراه دارد؛ آزادی بدون مسئولیت به هرج‌ومرج می‌انجامد و ساختار بدون آزادی به خشکی و مرگ منتهی می‌شود.

وی نقش شنونده را سومین مؤلفه مهم موغام دانست و افزود: در موغام، شنونده منفعل نیست، بلکه با سکوت، نفس و همراهی درونی خود در خلق معنا مشارکت می‌کند. در دنیای امروز که همه در حال تولید صدا هستند، موغام به ما شنیدن را می‌آموزد.

رضائی همچنین با اشاره به بعد عرفانی و آرامش‌بخش موغام اظهار کرد: این موسیقی می‌تواند در جهان پرتنش امروز، انسان را از اضطراب روزمره جدا کند و به آرامش برساند؛ موضوعی که با توجه به نیازهای امروز جامعه اهمیت بسیاری دارد.

موغام و نیازهای اجتماعی امروز ایران

رضائی در ادامه سخنان خود با طرح این پرسش که ایران امروز با چه نیازهایی روبه‌روست و موغام چگونه می‌تواند به این نیازها پاسخ دهد، به مجموعه‌ای از مسائل اجتماعی از جمله هویت، همبستگی و انسجام، سلامت روان، شکاف نسل‌ها، مهاجرت، انزوای اجتماعی، کاهش نشاط جمعی و فشارهای اقتصادی اشاره کرد.

او با تأکید بر اینکه در چنین شرایطی موسیقی اصیل، به‌ویژه موغام، صرفاً یک سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند یک نیاز اجتماعی باشد، هشت کارکرد و ظرفیت این هنر را تشریح کرد.

۱. هویت، همبستگی و انسجام اجتماعی

مدیرکل دفتر موسیقی، موغام را حافظه مشترک مردم آذربایجان و ایران دانست و گفت: هنگامی که موغام اجرا می‌شود، مرزهای قومیت، زبان، سن و طبقه اجتماعی کمرنگ می‌شوند و مردم در تجربه‌ای مشترک به یکدیگر پیوند می‌خورند.

او با اشاره به نیاز امروز جامعه ایران به چنین پیوندهایی، موغام را ظرفیتی برای کنار هم ماندن و حفظ همبستگی اجتماعی معرفی کرد.

۲. سلامت روان و التیام اجتماعی

رضائی با اشاره به پژوهش‌های جهانی درباره تأثیر موسیقی بر کاهش اضطراب و افسردگی، اظهار کرد: موغام نیز با ریتم‌های آرام، ملودی‌های کشیده و اشعار عارفانه و عاشقانه می‌تواند نقشی در قالب «موسیقی‌درمانی فرهنگی» ایفا کند.

او پیشنهاد کرد که موغام علاوه بر حضور در آیین‌ها و جشنواره‌ها، به فضاهایی مانند مراکز نگهداری سالمندان، مراکز درمانی، زندان‌ها و محیط‌های مرتبط با جوانان در معرض آسیب نیز راه پیدا کند.

۳. جوانان و بحران معنا

مدیرکل دفتر موسیقی با اشاره به اینکه جوان امروز به دنبال هویت، معنا و احساس تعلق است، موغام را ظرفیتی برای پیوند نسل جدید با ریشه‌های فرهنگی خود دانست.

به گفته او، تحقق این هدف مستلزم آن است که زبان موغام نه از طریق تحریف، بلکه با ترجمه فرهنگی دقیق و وفادار به زبان و نیازهای امروز نزدیک شود.

رضائی در همین زمینه بر ضرورت حضور کارشناسی‌شده موغام در مستند، پویانمایی، تئاتر، سینما و شبکه‌های اجتماعی مدرن تأکید کرد.

۴. اقتصاد هنرمند و اشتغال خلاق و پویا

رضائی با تأکید بر ضرورت توجه به معیشت هنرمندان موغام گفت: هنرمند نباید فقط با عشق زندگی کند، بلکه باید بتواند از هنر خود امرار معاش آبرومندانه و مستمر داشته باشد.

او برگزاری تورهای آموزشی، تولید محتوا، گردشگری موسیقایی، فروش دیجیتال و بهره‌مندی از حق امتیاز آثار را از جمله مسیرهایی دانست که می‌توانند به تحقق این هدف کمک کنند.

۵. گردشگری فرهنگی

او با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی تبریز، پیشنهاد کرد که این شهر با برگزاری تورهای موغام و اجراهای زنده در مکان‌هایی چون خانه مشروطه، بازار تاریخی، مقبره‌الشعرا و ائل‌گلی، به مقصد گردشگری موغام تبدیل شود.

۶. دیپلماسی فرهنگی

مدیرکل دفتر موسیقی، موغام را یکی از زبان‌های مشترک فرهنگی ایران با جمهوری آذربایجان، ترکیه، آسیای مرکزی و قفقاز دانست و تأکید کرد که این ظرفیت می‌تواند زمینه‌ساز گفت‌وگوی فرهنگی، همکاری‌های هنری و معرفی چهره صلح‌آمیز ایران در عرصه بین‌المللی باشد.

۷. فناوری و رسانه

رضائی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در عرصه موسیقی، آرشیو، آموزش و تحلیل موغام را از جمله حوزه‌هایی دانست که به ابزارهای دیجیتال نیاز دارند.

او استفاده درست از فناوری را عاملی تسهیل‌گر و کارآمد برای توسعه و حفظ این میراث موسیقایی عنوان کرد.

۸. گفت‌وگوی بین‌نسلی

او در ادامه بر ضرورت انتقال تجربه استادان و هنرمندان پیشکسوت به نسل جدید و در مقابل، بازآفرینی این میراث از سوی جوانان تأکید کرد.

رضائی جشنواره‌هایی مانند جشنواره موغام را فرصتی برای گفت‌وگوی میان نسل‌ها دانست و تصریح کرد که چنین رویدادهایی نباید صرفاً محل اجرا باشند، بلکه باید بستری برای تعامل، انتقال تجربه و شکل‌گیری ارتباط میان هنرمندان نسل‌های مختلف فراهم کنند.

هفت راهکار عملی برای آینده موغام تبریز

رضائی در بخش پایانی سخنان خود، با تأکید بر ضرورت عبور از مباحث نظری و حرکت به سوی اقدامات اجرایی، هفت پیشنهاد مشخص برای توسعه موغام تبریز ارائه کرد.

۱ تأسیس دبیرخانه دائمی موغام تبریز

او تأسیس یا تقویت دبیرخانه‌ای دائمی برای موغام تبریز را ضروری دانست؛ دبیرخانه‌ای که مسئولیت آرشیو، پژوهش، آموزش و برنامه‌ریزی سالانه را برعهده داشته باشد و بتواند فعالیت‌های مرتبط با این هنر را به شکلی مستمر دنبال کند.

۲ راه‌اندازی آکادمی موغام

مدیرکل دفتر موسیقی پیشنهاد کرد آکادمی تخصصی موغام در تبریز با همکاری دانشگاه‌ها، هنرستان‌ها و استادان پیشکسوت تأسیس شود و آموزش این هنر به دو شکل حضوری و آنلاین در اختیار علاقه‌مندان قرار گیرد.

۳ برگزاری جشنواره چندلایه موغام

رضائی تأکید کرد که جشنواره موغام نباید تنها به اجراهای صحنه‌ای محدود باشد و لازم است بخش‌های متنوعی از جمله بخش جوانان، بانوان، پژوهش، فعالیت‌های بین‌رشته‌ای، کودکان و بخش بین‌الملل در آن پیش‌بینی شود.

۴ توسعه گردشگری موغام

او طراحی تورهای یک‌روزه و چندروزه با محوریت موغام در خانه‌های تاریخی تبریز را پیشنهاد کرد؛ تورهایی که در کنار اجراهای موسیقی، کارگاه‌های آشنایی با سازها و امکان فروش صنایع دستی مرتبط را نیز دربر بگیرند.

۵ پیوند موغام با سلامت روان

رضائی بر همکاری با وزارت بهداشت، روان‌شناسان و مراکز درمانی برای طراحی پروتکل‌های موسیقی‌درمانی مبتنی بر موغام تأکید کرد تا ظرفیت‌های این موسیقی در حوزه سلامت روان، با رویکردی تخصصی مورد بررسی و استفاده قرار گیرد.

۶ تولید آثار بین‌رشته‌ای

او ترکیب موغام با سینما، تئاتر، نقاشی، شعر معاصر و موسیقی الکترونیک را از جمله مسیرهای توسعه این هنر برشمرد و گفت این ترکیب‌ها می‌توانند نسل جدید را جذب کنند، بی‌آنکه اصالت موغام از دست برود.

۷ تشکیل شبکه شهرهای موغام

مدیرکل دفتر موسیقی پیشنهاد کرد تبریز، اردبیل، ارومیه، زنجان، باکو، شوشا و دیگر شهرهای حوزه موغام، شبکه‌ای برای تبادل هنرمند، پژوهش و اجرا تشکیل دهند تا زمینه همکاری‌های مستمر میان این شهرها فراهم شود.

دعوت به ساختن آینده موغام

رضائی در پایان سخنان خود با دعوت از حاضران و علاقه‌مندان به موغام برای مشارکت در حفظ و توسعه این هنر، بر ضرورت تبدیل میراث تاریخی به ظرفیتی زنده و مؤثر برای آینده تأکید کرد و گفت: «از همه شما عزیزان دعوت می‌کنیم که در تبریز، شهر اولین‌ها، بیایید موغام را فقط نشنویم؛ بسازیم و به فردا هم برسانیم.»

او سخنان خود را با سپاس از توجه حاضران به پایان رساند.

معرفی برگزیدگان

آرای هیئت داوران ششمین جشنواره سراسری موسیقی موغام در بخش‌های مختلف نوازندگی، خوانندگی، علمی و پژوهشی و بین‌الملل اعلام شد و برگزیدگان هر بخش معرفی شدند.

در بخش نوازندگی سازهای کوبه‌ای، در رشته قوشا ناغارا، مبین امینی خیابانی مورد تقدیر قرار گرفت.

در رشته قاوال و گروه سنی «الف» نیز نازلی سعیدی مورد تقدیر قرار گرفت و مهرزاد تقی‌زاده، علی محمدزاده و یاشار نیک‌آسا به ترتیب رتبه‌های سوم تا اول را به دست آوردند.

در گروه سنی «ج» این بخش نیز زینب رستمی اصل مورد تقدیر قرار گرفت.

در رشته ناغارا و گروه سنی «الف»، رتبه سوم به صورت مشترک به شنتیا مرادی و پاشا پیوند رسید، یاشار نیک‌آسا رتبه دوم را کسب کرد و محمدطاهر مقامی رتبه نخست را به دست آورد.

در گروه سنی «ب» رشته ناغارا، مبینا دولتعلی رتبه سوم، فراز اول‌آبادی رتبه دوم و رادین رنجبری رتبه اول را کسب کردند.

در گروه سنی «ج» نیز محمد آذری سوم شد، فرید رسول‌زاده‌فرد از اردبیل رتبه دوم را به دست آورد و وقار اصغری رتبه نخست را کسب کرد.

برگزیدگان نوازندگی قارمون

در بخش نوازندگی قارمون و گروه سنی «الف»، ماهنی کاظمی مورد تقدیر قرار گرفت و سوین حسین‌پور، ایلیار رستمی و مهدی عبدالله‌پور از اردبیل به ترتیب رتبه‌های سوم تا اول را کسب کردند.

در گروه سنی «ب»، تایماز مصطفائی رتبه سوم، صدرا نعمتی رتبه دوم و حسین شادی رجبی رتبه نخست را به دست آوردند.

در گروه سنی «ج» نیز محمدحسین نژادفرد رتبه دوم و مجتبی محمدی از زنجان رتبه اول را کسب کردند.

معرفی برگزیدگان کمانچه و قانون

در بخش نوازندگی کمانچه و گروه سنی «الف»، محمدجواد امکانی مورد تقدیر قرار گرفت و محسن میکائیلی از اردبیل، بورلا پورحسن و علی‌اصغر عزیزی‌فرد به ترتیب رتبه‌های سوم، دوم و اول را کسب کردند.

در گروه سنی «ب» نیز محدثه شریفی رتبه سوم، عرفان اکبرنژاد رتبه دوم و دنیز وجودی رتبه نخست را به دست آوردند. در گروه سنی «ج» این بخش، انتخابی صورت نگرفت.

در بخش نوازندگی قانون، الینا غفاری به عنوان نفر برگزیده گروه سنی «الف» معرفی شد. در گروه سنی «ب» نیز زهرا جودی مورد تقدیر قرار گرفت و روژین قیصر به عنوان نفر برگزیده انتخاب شد. در گروه سنی «ج» این بخش انتخابی صورت نگرفت.

برگزیدگان نوازندگی عود و تار

در بخش نوازندگی عود، معصومه خانکشی‌زاده مورد تقدیر قرار گرفت و طوبی عبدالله‌پور به عنوان نفر برگزیده معرفی شد.

در بخش نوازندگی تار و گروه سنی «الف»، آنیل محمدپور فرخی و آراز راشدی به صورت مشترک رتبه سوم را کسب کردند، سارا لطفی دوم شد و علیسان عابدی رتبه نخست را به دست آورد.

در گروه سنی «ب»، سپهر مسلمی رتبه سوم، آراز کنعانی رتبه دوم و مانی بابایی رتبه اول را کسب کردند.

در گروه سنی «ج» نیز سالار نجفی از ارومیه رتبه دوم و آراز وجودی رتبه نخست را به دست آوردند.

معرفی برگزیدگان بخش خوانندگی

در بخش خوانندگی و گروه سنی «الف»، هیئت داوران از تورال گنجه اردبیلی، خواننده نوجوان قطعه «کودکان میناب»، تقدیر ویژه کرد. همچنین تامیار عزیزی و اشکان علیزاده مورد تقدیر قرار گرفتند.

در این گروه سنی، طاها محمدزاده رتبه سوم، آراد قاسمی رتبه دوم و پویا میکائیلی از اهر رتبه اول را کسب کردند.

در گروه سنی «ب»، مهدی رسولی از اردبیل و یونس رحیمی از پارس‌آباد مورد تقدیر قرار گرفتند و مهدی علی‌زاده، محمدرضا اصغری و محمد محمدپور به ترتیب رتبه‌های سوم تا اول را به دست آوردند.

در گروه سنی «ج» نیز سیامک خدادادی از نقده مورد تقدیر قرار گرفت. اسماعیل کنعانی از اردبیل رتبه سوم، علیرضا نادری از ملکان رتبه دوم و بابک سعادتی‌اصل از خداآفرین رتبه نخست را کسب کردند.

برگزیدگان بخش علمی و پژوهشی

در بخش علمی و پژوهشی، علی اسکندری رتبه سوم، معصومه آزموده رتبه دوم و جواد کریم‌نژاد رتبه نخست را به دست آوردند.

همچنین آینور غضنفرقیزی از جمهوری آذربایجان به عنوان نفر برگزیده بخش بین‌الملل معرفی شد.

اهدای جایزه ویژه تبریز

جایزه ویژه تبریز نیز به شاهرخ پناهی‌فرد، آهنگساز اثر «شمس‌لر شهری»، اهدا شد. این جایزه شامل لوح سپاس، تندیس جشنواره و جایزه نقدی بود.

روایتی از میناب تا تبریز؛ پیوندی به وسعت ایران

یکی از درخشان‌ترین و احساسی‌ترین لحظات این اختتامیه، بخش ویژه‌ای بود که به یاد کودکان دانش‌آموز شهید کشور تدارک دیده شد. جشنواره موغام با درک رسالت فرهنگی خود، در فضایی سرشار از معنویت، یاد و خاطره هزاران دانش‌آموزی را گرامی داشت که دفتر مشق و کتاب‌هایشان با خون خود رنگین شد و به جای نشستن بر نیمکت‌های چوبی، بر قله‌های ایثار تکیه زدند.

حضور خانواده‌های معظم شهیدان «علیسان جباری»، «طاها بهروزی» و «ماهور و ماهان علیزاده» از شهدای دانش‌آموز تبریز، در کنار خانواده شهید والامقام «یزدان‌پناه» از مدرسه «شجره طیبه» میناب، نمادی از وحدت ملی در سوگواری بود. این پیوند نمادین از میناب تا تبریز، نشان داد که آرمان‌های انقلاب و یاد شهدای دانش‌آموز، حد و مرز جغرافیایی نمی‌شناسد و هر وجب از خاک ایران، عطر حضور آنان را استشمام می‌کند. هنگامی که حاضران به احترام این خانواده‌ها و به یاد آن شهیدان از جای برخاستند و سکوت سالن با نوای موسیقی حزن‌انگیز درآمیخت، صحنه‌ای خلق شد که در حافظه هنری تبریز ثبت خواهد ماند؛ صحنه‌ای که در آن هنر از ابتذال دور شد و به مقام شامخ «ایثار» تعظیم کرد.

تورال گنجه؛ سفیر کوچک یادبود شهیدان

در بخش دیگری از این آیین، اجرای تورال گنجه، هنرمند خردسال و برگزیده ویژه جشنواره، قلب‌ها را لرزاند. او در حالی که نماهنگی از مدرسه شهدای میناب بر پرده سالن نقش بسته بود، با پنجه‌های هنرمندش بر ساز، روایتی موسیقایی از مظلومیت و صلابت دانش‌آموزان شهید را به نمایش گذاشت. این اجرا تنها یک نمایش موسیقایی نبود؛ بلکه ادای دینی بود از سوی نسل جدیدِ هنرمندان آذربایجان به نسلی که آرزوهایشان در کلاس‌های درس جا ماند. ترکیب موسیقی مقامی با تصویرگریِ رنج و ایستادگی، تأثیری عمیق بر مخاطبان گذاشت و نشان داد که موسیقی مقامی آذربایجان، پتانسیل بالایی برای بیان مفاهیم بلند انسانی و حماسی دارد.

هوش مصنوعی و روایت افتخار؛ «تبریز» در قاب تصویر

خلاقیت در ارائه آثار نیز یکی از ویژگی‌های بارز این دوره از جشنواره بود. رونمایی از نماهنگ «تبریز» که با بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی تولید شده بود، نگاه‌های بسیاری را به خود خیره کرد. در این اثر، تاریخ پرفراز و نشیب تبریز، از دانشمندان و علما گرفته تا شهدا و هنرمندان، در قالب تصاویر تلفیقی به نمایش درآمده بود. 

این نماهنگ با همراهی ارکستر بزرگ تبریز و صدای پرطنین محمدرضا جدیری، روایتی تصویری و شنیداری از هویت یک شهر بود. هر تصویر از شهدای والامقام تبریز که بر قاب سالن نقش می‌بست، با تشویق ممتد حاضران همراه می‌شد. این اثر هنری، پیوندی میان گذشته‌ی پرافتخار تبریز و ابزارهای نوین هنری برقرار کرد تا بار دیگر ثابت شود که تبریز، همواره شهر پیشرو در پیوند هنر و هویت است.

ارکستر بزرگ تبریز؛ روایتگر مقاومت و استواری

بخش پایانی و یکی از شورانگیزترین قسمت‌های این اختتامیه، اجرای ارکستر بزرگ تبریز بود. اجرای قطعاتی نظیر «وطن» اثر استاد علی سلیمی که برای نخستین بار در جشنواره رونمایی می‌شد، فضای سالن را به میدان ابراز ارادت به ایران تبدیل کرد. «حسن جداری» با صدایی که حکایت از عمق علاقه به میهن داشت، قطعه وطن را با چنان احساسی خواند که فضای حماسی اختتامیه را به اوج رساند.

سپس نوبت به قطعه «تبریز» رسید؛ قطعه‌ای که با الهام از شعر ماندگار «شهر تبریز است و پیر روزگار» اجرا شد و محمد دیده‌بانی با صدایش، شکوه این شهر را بازخوانی کرد. قطعات «سیزه سلام گتیرمیشم» با صدای محمدرضا جدیری و «آذربایجانم» با صدای یونس برومند، پایان‌بخش این شب موسیقایی بودند. این اجراها نه تنها یک نمایش موسیقایی، بلکه فریادی از سر ایستادگی، مقاومت و همبستگی مردم تبریز و ایران بود که در روزهای دشوار، همواره پشتوانه اصلی نظام و انقلاب بوده‌اند.