تکریم اساتید و توجه به آهنگسازان جوان/ تشریح چهارمین جایزه آهنگسازی روح‌الله خالقی
دوشنبه, ۴ آبان ۱۴۰۵
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران،در این نشست محمدرضا عزیزی، دبیر جایزه، به همراه کیوان ساکت، بابک خضرایی، شهرام توکلی، علی‌اکبر قربانی و جمعی از هنرمندان حضور داشتند و درباره اهداف و برنامه‌های این رویداد سخن گفتند.
محمدرضا عزیزی، دبیر جایزه، با اشاره به چهار سال فعالیت مستقل این رویداد گفت: این جایزه با دغدغه‌ای شخصی و همراهی استادان موسیقی ایرانی شکل گرفته و تا امروز ادامه یافته است. معمولاً فعالیت‌های فرهنگی یا به پشتوانه مالی بزرگی نیاز دارند یا بر پایه انگیزه شخصی و اعتبار برگزارکنندگان پیش می‌روند. خوشبختانه ما از اعتبار و همراهی استادان برخوردار بوده‌ایم.
او افزود: امسال برنامه‌های جایزه را با توجه به بیستمین سالگرد تولد روح‌الله خالقی طراحی کردیم؛ به همین دلیل، رویداد امسال صرفاً یک جشنواره آهنگسازی نبود. در کنار فعالیت ارکستر ایرانی خالقی، برنامه‌ای با عنوان شب حسین علیزاده برگزار شد و سه نشست پژوهشی با عنوان از خالقی تا امروز نیز به بررسی رویکردهای تاریخی، فلسفی، فرمال و آهنگسازی اختصاص داشت.
عزیزی با تأکید بر ضرورت توجه به استادان معاصر و آهنگسازان جوان ادامه داد: یکی از رویکردهای ما این بود که در کنار تکریم استادان گذشته، به آهنگسازان جوان و استادان معاصر نیز توجه کنیم. دوست داشتیم این رسم را بشکنیم که فقط استادانی را تکریم کنیم که در قید حیات نیستند. استادانی مانند فخرالدینی، علیزاده، ساکت و دیگر هنرمندان معاصر نیز باید مورد توجه و قدردانی قرار بگیرند.
او درباره تغییرات فراخوان دوره چهارم گفت: بخش‌های موسیقی مجلسی، ارکسترال و باکلام از یکدیگر تفکیک شده‌اند و موضوع سازآرایی و نحوه نگارش پارتیتور نیز با کمک استادان تدوین شده است. آیین‌نامه و شیوه‌نامه جایزه هم برای برگزاری منظم‌تر آن در سال‌های آینده تنظیم شده‌اند. همچنین نشان ویژه هیئت داوران به آثاری اختصاص دارد که از نظر تفکر و اندیشه به روح‌الله خالقی نزدیک‌تر باشند.
دبیر جایزه با اشاره به طراحی پوستر و هویت بصری این دوره افزود: تلاش کردیم پوستر و فضای جشنواره رنگ‌وبوی ایرانی داشته باشد و توجه به هویت موسیقی ایرانی، به‌ویژه در شرایط کنونی، پررنگ‌تر شود.
عزیزی با اشاره به حمایت بنیاد رودکی اظهار کرد: بنیاد رودکی سالن را در اختیار ما قرار داده و قرار است بخشی از جوایز را نیز تقبل کند. آیین اختتامیه ۱۶ آبان‌ماه در تالار رودکی برگزار خواهد شد.
او در ادامه از برنامه اجرای بخشی از آثار برگزیده دوره‌های گذشته با ارکستر خالقی خبر داد و گفت: قرار بود این آثار در جشنواره موسیقی فجر اجرا شوند، اما اتفاقات کشور مانع تحقق این برنامه شد. با این حال، بخشی از آثار در آیین اختتامیه اجرا می‌شوند و از آهنگسازان آنها نیز دعوت خواهد شد.
عزیزی همچنین از انتشار ویژه‌نامه روح‌الله خالقی با همکاری انجمن آثار و مفاخر فرهنگی خبر داد و آن را از برنامه‌های بخش پژوهشی این دوره برشمرد.
استقلال، از مهم‌ترین ویژگی‌های جایزه است
کیوان ساکت، آهنگساز و نوازنده، با اشاره به شخصیت روح‌الله خالقی گفت: او یکی از آزاداندیش‌ترین و اخلاق‌مدارترین هنرمندان روزگار خود بود و در کنار علاقه به فرهنگ ایران، میهن‌دوستی برجسته‌ای داشت. به همین دلیل، نام‌گذاری این جایزه به نام او، انتخابی هوشمندانه است.
او با اشاره به استقلال جایزه افزود: یکی از نکات مثبت این جشنواره آن است که خود جایزه و داوران آن به هیچ نهاد و ارگانی وابستگی ندارند. استفاده از امکانات سالن‌های انجمن موسیقی ایران یا بنیاد رودکی برای برگزاری برنامه‌ها به معنای وابستگی سازمانی نیست.
ساکت با اشاره به ترکیب هیئت داوران ادامه داد: داوران این جشنواره از هنرمندان باتجربه، سرشناس و خوش‌نام هستند. این جایزه همچنین برای آهنگسازان جوان انگیزه ایجاد می‌کند تا اصول حرفه‌ای آهنگسازی، ارکستراسیون و شیوه نگارش پارتیتور را مطابق با روش‌های متداول جهان بیاموزند و آثار خود را بر اساس این اصول بنویسند.
تداوم، شرط اثرگذاری فعالیت‌های فرهنگی است
بابک خضرایی با تأکید بر اهمیت استمرار فعالیت‌های فرهنگی گفت: کارهای خوبی در کشور انجام می‌شود، اما بسیاری از آنها ادامه پیدا نمی‌کنند. اگر یک جشنواره تداوم داشته باشد، به‌تدریج راه خود را پیدا می‌کند، خطاهایش را می‌شناسد و اصلاح می‌کند و می‌تواند به دستاوردهای بزرگ‌تری برسد.
او افزود: جشنواره‌های بزرگ جهانی نیز بخش زیادی از اعتبار خود را از استمرار فعالیت‌هایشان به دست آورده‌اند. باید این جایزه را حتی در شرایط دشوار ادامه داد. اگر امکان برگزاری آن در ابعاد فعلی وجود نداشته باشد و ناچار شویم جشنواره را در فضایی کوچک برگزار کنیم، باز هم اصل تداوم اهمیت دارد. در این مسیر نباید دلسرد شد.
خضرایی در بخش دیگری از سخنانش به چندبعدی بودن شخصیت خالقی اشاره کرد و گفت: او شناخت عمیقی از موسیقی دوره قاجار داشت و با همان علاقه درباره آثار علینقی وزیری و جریان‌های تجددگرایانه موسیقی سخن می‌گفت. گستردگی شناخت او از گونه‌های مختلف موسیقی، در کنار علاقه‌اش به وطن، از ویژگی‌های مهم شخصیت اوست.
او ادامه داد: با وجود گذشت حدود ۸۰ سال از نوشته‌های خالقی، هنوز می‌توان از توصیه‌های او استفاده کرد و آثار و دیدگاه‌هایش همچنان می‌توانند راهگشا باشند.
با افتخار دعوت داوری را پذیرفتم
شهرام توکلی، آهنگساز و داور این دوره، با اشاره به نخستین حضورش در جایزه گفت: از دور اخبار این رویداد را دنبال می‌کردم و با پیشنهاد دوست عزیزم، آقای قربانی، دعوت داوری را پذیرفتم. با وجود تمام مشغله‌هایی که داشتم، حضور در این جمع برایم مایه افتخار بود.
او با اشاره به اهمیت فعالیت مستقل این جایزه، از برگزارکنندگان برای تداوم فعالیت‌هایشان قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد که این رویداد در سال‌های آینده نیز ادامه پیدا کند.
آثار ارسالی باید آرشیو و اجرا شوند
علی‌اکبر قربانی، آهنگساز و داور جایزه، با اشاره به دومین سال حضور خود در این رویداد گفت: سال گذشته دکتر عزیزی از من دعوت کردند. من ایشان را نمی‌شناختم، اما همین نام خالقی برای من کافی بود؛ حضور در مجموعه‌ای که به نام او فعالیت می‌کند، افتخار بزرگی است.
او ادامه داد: امسال نیز همان سیاست گذشته دنبال می‌شود؛ یعنی ایجاد رقابتی سالم در مسیر رشد و تولید آثار برای موسیقی ایرانی.
قربانی با اشاره به محدود بودن رپرتوار موسیقی ارکسترال ایرانی افزود: این جایزه می‌تواند به گسترش رپرتوار کمک کند. پیشنهاد می‌کنم تمام آثار ارسالی آرشیو و تدوین شوند تا در آینده بخشی از مجموعه آثار موسیقی ایرانی را تشکیل دهند.
او اجرای آثار را حتی مهم‌تر از آرشیو کردن آنها دانست و گفت: اجرای قطعات آهنگسازی‌شده، به‌ویژه در حوزه موسیقی ارکسترال، دشوار است. سال گذشته قرار بود آثار برگزیده اجرا شوند، اما شرایط پیش‌آمده مانع شد. امیدوارم امسال، در صورت فراهم شدن امکان اجرا، آثار دوره گذشته و دوره جاری هر دو روی صحنه بروند.
در این نشست، حاضران بر ضرورت حفظ استقلال جایزه، تداوم فعالیت‌های فرهنگی، قدردانی از استادان در زمان حیاتشان و حمایت از آهنگسازان جوان تأکید کردند. همچنین آرشیو و اجرای آثار ارسالی به‌عنوان راهی برای گسترش و ماندگاری رپرتوار موسیقی ایرانی مورد توجه قرار گرفت.
اختتامیه روز ۱۶ آبان ماه ساعت ۲۰ در تالار رودکی برگزار خواهد شد.