عاشیق احد ملکی در تشریح وضعیت فعالیت‌های هنری خود در شرایط حاضر گفت: در حال حاضر حقیقتاً هیچ فعالیتی ندارم. در ایام عید برنامه‌ای در شیراز داشتم که آن را از دست دادم. برنامه‌های ماه رمضان را نیز از دست دادم. پس از اتفاق شهادت رهبر و فرماندهانی که حضور داشتند و به دلیل اعلام عزای عمومی، به مدت چهل روز در منزل ماندیم و هیچ برنامه‌ای اجرا نکردیم. پیش از آن نیز با وقوع حوادث دیماه، جشنواره‌های متعددی به من پیشنهاد شده بود که آن‌ها را هم نپذیرفتیم.

وی ادامه داد: نه فقط من، بلکه همکارانم نیز با همین شرایط روبه‌رو هستند. البته برخی از همکاران علاوه بر فعالیت موسیقی، کارمند هستند یا مغازه‌ای دارند، اما شخصاً من و همکارانی که در گروه ما فعالیت می‌کنند، شغل‌مان صرفاً موسیقی است. آموزشگاه داریم اما تعطیل شده، تعداد شاگردان کاهش یافته و مراجعه نمی‌کنند.

ملکی با اشاره به وضعیت معیشتی خود تصریح کرد: من یک هنرمند هستم، دارای درجه هنری، و همه به من احترام می‌گذارند و مرا استاد خطاب می‌کنند؛ اما در این روزها به رانندگی اسنپ روی آورده‌ام. می‌دانید چرا؟ چون چاره‌ای جز این ندارم. این وضعیت پیش آمده و ما نیز در حال تحمل آن هستیم تا ان‌شاءالله شرایط بهتر شود و وضعیت هنرمندان نیز بهبود یابد. هر زمان چنین شرایطی پیش می‌آید، بیشترین آسیب متوجه هنرمندان می‌شود.

وی با گلایه از نبود حمایت‌های کافی افزود: دولت نیز در این زمینه حمایتی از ما نکرده است. در دوران کرونا مبلغ اندکی، حدود دو تا سه میلیون تومان، از سوی صندوق اعتباری هنر پرداخت شد، اما در شرایط حاضر هیچ حمایتی صورت نگرفته است. به‌گونه‌ای که شب عید واقعاً در برابر خانواده و اهل منزل شرمنده شدیم.

نقش تاریخی عاشیق‌ها در میدان‌های اجتماعی و جنگ

عاشیق احد ملکی در بخش دیگری از سخنان خود درباره نقش و تأثیر هنرمندان، به‌ویژه عاشیق‌ها، در چنین شرایطی گفت: عاشیق‌ها همواره در صحنه حضور داشته‌اند و درد دل مردم را بیان کرده‌اند؛ چه در گذشته و چه امروز. حتی در زمان جنگ نیز چنین بوده است.

ملکی با اشاره به پیشینه تاریخی این هنر بیان کرد: برای مثال، در دربار شاه اسماعیل صفوی، عاشیق‌زاده قربانی حضور داشت که برای شاه اسماعیل آهنگ می‌ساخت و اشعار او را با ساز قوپوز در برابر سپاه می‌خواند. حتی خود شاه اسماعیل نیز در زمان جنگ، سوار بر اسب با ساز قوپوز اشعار خود را با تخلص “خطایی” برای سپاه می‌خواند و آنان را به وجد می‌آورد و تشویق می‌کرد تا روحیه بگیرند. عاشیق‌زاده قربانی در جنگ چالدران همراه شاه اسماعیل بود و در همان جنگ نیز به اسارت درآمد.

وی ادامه داد: ما داستان‌های حماسی متعددی همچون کوراوغلی و داستان‌های رومی داریم که همگی دارای مضامین حماسی هستند؛ چه در شعر و چه در موسیقی. در دوران جنگ هشت‌ساله ایران و عراق نیز عاشیق‌ها ساز خود را زمین گذاشتند و راهی جبهه شدند و از وطن دفاع کردند و برخی نیز به شهادت رسیدند؛ از جمله عاشیق بشیر شهریاری. عاشیق‌هایی هم بوده‌اند که جانباز و ایثارگر شده‌اند، مانند عاشیق محمود خلیلی که جانباز هفتاد درصد است و عاشیق قدرت میزاپور. خود بنده نیز در چهارده‌سالگی و از سال ۱۳۶۳ به جبهه اعزام شدم.

ملکی تأکید کرد: موسیقی، به‌ویژه موسیقی حماسی، تأثیرگذار است. در جبهه‌ها فقط نوحه‌خوانی نبود، موسیقی هم حضور داشت و عاشیق‌ها نیز نقش‌آفرین بودند.

توصیه به هنرمندان برای حفظ حضور در صحنه

احد ملکی در پایان، خطاب به هنرمندان و هم‌صنفان خود گفت: به آنان پیشنهاد می‌کنم که در هیچ شرایطی روحیه خود را از دست ندهند. ساز خود را بردارند و در میان مردم، چه در شادی‌ها و چه در غم‌ها، حضور داشته باشند. با ساز خود سخن بگویند و مردم را به یکپارچگی و وحدت دعوت کنند.

وی با اشاره به تجربه شخصی خود افزود: در جریان جنگ ایران و اسرائیل و در آن جنگ دوازده‌روزه، انجمن موسیقی با ما تماس گرفت. من ۴۵ کیلومتر از زنجان به سمت تبریز حرکت کرده بودم که بازگشتم، زیرا آن را وظیفه خود دانستم. ما ایرانی و هم‌وطن هستیم. حتی در همان روزهایی که تنها دو یا سه روز از شهادت افرادی مانند شهید سلامی و شهید باقری گذشته بود، در میدان هفتم تیر و مقابل تمثال این شهدا، زیر موشک، برنامه اجرا کردم. این را وظیفه خود می‌دانم.

احد ملکی در پایان خاطرنشان کرد: به همکاران و هنرمندان پیشنهاد می‌کنم که خود را نبازند. ما ایرانی هستیم و برای خود غرور داریم.

ویژه برنامه «برای ایران، سرچشمه هنر» رویدادی فرهنگی هنری است که از ۱۲ فروردین ماه به مدت ۹ روز  در مجموعه تئاتر شهر تهران انجام گرفت. در این برنامه معاونت‌ها، سازمان‌ها، انجمن‌ها و موسسات ذیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همکاری داشتند.