پیمان بزرگ بزرگ نیا نوازنده و پژوهشگر موسیقی نواحی ایران از نقش موسیقی نواحی در شرایط بحرانی و نشان دادن اتحاد و همبستگی و درباره حضور برگزیدگان جشنواره موسیقی جوان در اجرایی برای کودکان میناب گفت.

پیمان بزرگ‌نیا نوازنده و پژوهشگر موسیقی نواحی ایران درباره اجراهای بخش موسیقی نواحی  در تئاتر شهر در قالب برنامه‌های «سرچشمه هنری»در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران گفت: از ابتدا آقای آرش امینی موضوع این برنامه را با من در میان گذاشتند و گفتند قرار است کاری برای کودکان میناب انجام شود. حادثه‌ای که رخ داده بود، اتفاقی بسیار تکان‌دهنده برای همه مردم ایران بود و بسیاری از هنرمندان موسیقی نواحی، به‌ویژه هنرمندان جنوب کشور، از این ماجرا به شدت متأثر شده بودند. وقتی آقای امینی از طرح خود برای اجرای این برنامه صحبت کردند، بسیار خوشحال شدم که قرار است کاری برای دانش‌آموزان مدرسه میناب انجام شود.
وی ادامه داد: آقای امینی طرحی را خودشان نوشته بودند و قصد داشتند آن را اجرا کنند. وقتی طرح را برای من فرستادند و توضیح دادند، پیشنهاد کردم از جوانان و نوجوانان استفاده شود؛ به‌ویژه از نسل نوجوانانی که بسیاری از آن‌ها برگزیده جشنواره جوان در سال گذشته و سال‌های قبل بودند. از آنجا که این هنرمندان خود دانش‌آموز هستند، حضورشان می‌توانست ارتباط عاطفی بیشتری با موضوع برقرار کند. همچنین پیشنهاد دادم برای اجرای لالایی از مادری اهل جنوب استفاده شود تا این بخش از برنامه در بستر فرهنگی همان منطقه اجرا شود.
بزرگ‌نیا با اشاره به دشواری‌های اجرایی این برنامه گفت: در آن زمان شرایط جنگی حاکم بود و سفر به تهران برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار و همراه با نگرانی بود. این برنامه قرار بود پیش از عید اجرا شود اما چند بار به تعویق افتاد. در ابتدا قرار بود هنرمندانی از مناطق مختلف ایران حضور داشته باشند، زیرا ایران کشوری با تنوع قومی فراوان است و اقوام مختلف پیوند عمیقی با یکدیگر دارند؛ به‌گونه‌ای که اگر در نقطه‌ای از کشور اتفاقی رخ دهد، همه مناطق دیگر نیز خود را در آن شریک می‌دانند.
وی افزود: با توجه به محدودیت زمانی برنامه و نوع روایت و طراحی اجرایی که آقای امینی در نظر گرفته بودند، در نهایت تصمیم گرفتیم از چند منطقه مشخص استفاده کنیم؛ از جمله لرستان، ترکمن‌صحرا، خراسان و جنوب ایران. در ابتدا قرار بود از شمال کشور هم هنرمندانی حضور داشته باشند اما زمان برنامه اجازه نمی‌داد که همه مناطق ایران در اجرا مشارکت داشته باشند.
بزرگ‌نیا ادامه داد: با توجه به اینکه بسیاری از هنرمندان نوجوان بودند و خانواده‌هایشان نگران سفر آن‌ها بودند، تلاش شد شرایطی فراهم شود تا خانواده‌ها همراه فرزندانشان باشند. خوشبختانه وزارت میراث فرهنگی که در برگزاری برنامه نقش داشت، امکانات لازم برای رفت‌وآمد و هماهنگی‌های اجرایی را فراهم کرد. علاوه بر این، بخش مهمی از برنامه به اجرای گروه دف‌نوازان اختصاص داشت که جمع‌آوری این تعداد نوازنده دف نیز کار دشواری بود، زیرا بسیاری از آن‌ها خارج از تهران زندگی می‌کردند، اما در نهایت این بخش نیز با موفقیت انجام شد.
وی درباره ساختار اجرا گفت: با توجه به نوع روایت، حدود پنج یا شش قطعه در برنامه اجرا شد. بیشتر این قطعات حال‌وهوای میهنی داشتند و به سوگ کودکان مدرسه میناب می‌پرداختند. فضای اجرا عمدتاً سوگوارانه بود و لالایی‌ها نیز با حالتی بسیار محزون اجرا شد. در برنامه از سازها و آیین‌های موسیقایی مناطق مختلف نیز استفاده شد؛ از جمله دمام و سنج در موسیقی جنوب، آوازهای منطقه‌ای، منظومه چهارلنگی از خراسان و قطعه‌ای با عنوان “لِلی” که دختران ترکمن برای کودکان و دختران مدرسه میناب اجرا کردند.
بزرگ‌نیا درباره استقبال مخاطبان از این برنامه گفت: با وجود شرایط جنگی، استقبال بسیار خوبی از اجرا صورت گرفت، به‌ویژه از سوی مسئولان که حضور و توجه آن‌ها به این برنامه قابل توجه بود.
وی در ادامه درباره تأثیر چنین برنامه‌هایی بر جامعه گفت: موسیقی نواحی ایران ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارد. هرگاه صحبت از موضوعات ملی و میهنی می‌شود، ذهن بسیاری از مردم به سمت موسیقی نواحی می‌رود. با این حال، متأسفانه در سال‌های گذشته آن‌گونه که باید به این نوع موسیقی توجه نشده و کمتر معرفی شده است. در حالی که در بزنگاه‌های تاریخی همواره این خنیاگران و روایتگران موسیقی نواحی بوده‌اند که حضور داشته و بازتاب‌دهنده شرایط جامعه بوده‌اند.
وی افزود: در بخش حماسی موسیقی نواحی، روایت‌های فراوانی از دلاورانی وجود دارد که برای ایران جان داده‌اند اما خاک کشور را واگذار نکرده‌اند. در مناطق مختلف ایران، از دشتی‌خوان‌ها و بیت‌خوان‌ها گرفته تا عاشیق‌ها، نمونه‌های فراوانی از این روایت‌ها دیده می‌شود. در واقع بخشی از تاریخ‌خوانی و روایت تاریخ این سرزمین بر عهده هنرمندان موسیقی نواحی است؛ هنرمندانی که وقایع گذشته را بازگو می‌کنند و به جامعه یادآوری می‌کنند که چه اتفاقاتی رخ داده و چه درس‌هایی می‌توان از آن‌ها گرفت.
بزرگ‌نیا ادامه داد: موسیقی نواحی علاوه بر جنبه حماسی، می‌تواند در ایجاد نشاط اجتماعی نیز نقش داشته باشد. با این حال در سال‌های اخیر شاهد بوده‌ایم که برخی موسیقی‌های کم‌محتوا بیشتر مورد توجه قرار گرفته و حتی از سوی برخی تهیه‌کنندگان و بخش‌هایی از حوزه فرهنگی نیز تبلیغ شده‌اند، در حالی که موسیقی نواحی همچنان مهجور مانده است. با وجود این، این موسیقی در دل مردم مناطق مختلف ایران همچنان زنده مانده و به حیات و تکامل خود ادامه داده است.
وی تأکید کرد: در چنین رویدادهایی مشخص می‌شود که موسیقی نواحی تا چه اندازه می‌تواند در تقویت اتحاد ملی و همبستگی مردم ایران نقش داشته باشد. از شمال تا جنوب کشور، موسیقی‌های ریشه‌داری وجود دارد که به‌نوعی به هم پیوند خورده‌اند و همین موضوع خود نمادی از یکپارچگی فرهنگی ایران است. در طول تاریخ نیز در دوره‌هایی مانند جنبش مشروطه یا حتی حملات تاریخی به ایران، موسیقی نواحی توانسته به جامعه امید بدهد و روحیه مردم را تقویت کند.
بزرگ‌نیا در پایان گفت: امیدواریم مسئولان کشور توجه بیشتری به موسیقی نواحی داشته باشند. در این اجرا وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزیر میراث فرهنگی حضور داشتند و هر دو وزارتخانه از متولیان مهم حوزه فرهنگ کشور هستند. امیدواریم چنین برنامه‌هایی بتواند توجه بیشتری به ظرفیت‌های موسیقی نواحی جلب کند تا در آینده این بخش از فرهنگ ایران آن‌گونه که شایسته است مورد حمایت و توجه قرار گیرد.