پنجمین «شب اپرای آذربایجان» برگزار شد؛ تلاش برای آشنایی مخاطبان با اپراهای آذربایجان
شنبه, ۳۱ مرداد ۱۴۰۵

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران، در این اجرا، ارکستر آلنام با همراهی گروه آوازی «همسرا» به رهبری کیانا خواجه و خوانندگی یاشار احمدی، بخشهایی از اپراهای شناختهشده آذربایجان از جمله «لیلی و مجنون»، «آرشین مال آلان»، «مشدی عباد» و «سویل» را اجرا کرد. همچنین قطعاتی از موسیقی فولکلور آذربایجان و آثار آهنگسازان شناختهشده این منطقه از جمله توفیق قلیاف در برنامه گنجانده شده بود.
محمدرضا عرفانی سولیست کمانچه، بهراد سوخکیان کنسرتمایستر، جواد آبراهان تنظیمکننده و علی سیدزاده سولیست تار، ارکستر آلنام را در این اجرا همراهی کردند.
وحید علیپور، رهبر ارکستر آلنام، درباره این اجرا و مسیر شکلگیری پروژه «شب اپرای آذربایجان» گفت: این اجرا در ادامه تجربهای است که از سال گذشته آغاز شد و در قالب چند اجرا در تهران و همچنین تبریز روی صحنه رفت. استقبال مخاطبان باعث شد این پروژه ادامه پیدا کند و اکنون پنجمین تمدید خود را تجربه کند.
او با اشاره به اینکه هدف اصلی این پروژه تنها اجرای قطعات شناختهشده نیست، توضیح داد: تلاش ما این است که بهتدریج مخاطبان ایرانی را با بخشهای مختلف اپراهای آذربایجانی آشنا کنیم. در این اجرا بخشهایی از اپراهایی همچون «لیلی و مجنون»، «آرشین مال آلان»، «مشدی عباد» و «سویل» انتخاب شده است و در کنار آنها آریاها و قطعاتی از دیگر آثار نیز اجرا شد.
علیپور ادامه داد: در این برنامه از بخشهایی مانند «شب هجران لیلی»، «لیلی نی قویما مکتبه گتسین»، رقص دختران از «آرشین مال آلان»، آریاهایی از «کوراوغلو» و بخشهایی از «سویل» استفاده شد. در کنار این آثار، قطعاتی را نیز خودمان برای گروه کر تنظیم کردهایم تا امکان ارائه آنها در قالب ارکستر و گروه آوازی فراهم شود.
رهبر ارکستر آلنام درباره حضور گروه آوازی «همسرا» نیز گفت: یکی از نکات جالب این همکاری این است که بخش عمده اعضای گروه آوازی، ترکزبان نیستند و بسیاری از آنها اساساً زبان ترکی را نمیدانند. با این حال، با همراهی کیانا خواجه، تلفظ واژهها و لهجه قطعات بهصورت دقیق و کلمه به کلمه تمرین شده و اعضای گروه با تلاش زیادی توانستهاند این آثار را اجرا کنند. تلاش کردهایم تا حد امکان تلفظ و لهجه آذربایجانی در اجرا رعایت شود.
او درباره معیار انتخاب قطعات این برنامه نیز بیان کرد: در ابتدا بیشتر سراغ آثاری میرفتیم که در ایران شناختهشدهتر بودند، اما حالا بهتدریج میخواهیم دامنه انتخابها را گستردهتر کنیم و قطعاتی را هم معرفی کنیم که شاید مخاطب ایرانی کمتر با آنها آشنا باشد. برای مثال برخی آریاها و قطعاتی که در این اجرا انتخاب شدهاند، در ایران چندان شناختهشده نیستند، اما از نظر موسیقایی بسیار ارزشمند و زیبا هستند.
علیپور افزود: هدف ما این است که مخاطب بهمرور با این آثار ارتباط برقرار کند. وقتی مخاطبان با قطعات شناختهشدهتر آشنا شدند، میتوانیم آثار کمتر شنیدهشده را نیز ارائه کنیم و آنها را به شنیدن و کشف بخشهای دیگری از موسیقی آذربایجان ترغیب کنیم.
علیپور همچنین از حضور قطعات فولکلور و آثار آهنگسازان شناختهشده آذربایجان در این برنامه خبر داد و گفت: در کنار بخشهایی از اپراها، قطعات فولکلور آذربایجان و آثاری از آهنگسازان مطرح این منطقه، از جمله توفیق قلیاف، نیز در برنامه قرار گرفته است. در انتخاب این آثار تلاش کردهایم هم قطعات شناختهشده را داشته باشیم و هم آثاری را معرفی کنیم که شاید مخاطب ایرانی کمتر فرصت شنیدن آنها را داشته باشد.
او درباره مسیر آینده «شب اپرای آذربایجان» نیز گفت: یکی از اهداف ما این است که این پروژه به سمت اجرای کاملتر اپراها حرکت کند. امیدواریم در آینده بتوانیم به جای ارائه بخشهایی از چند اپرا، به اجرای یک اپرای کامل یا حتی اپرت برسیم تا تصویر دقیقتر و کاملتری از این آثار به مخاطب ارائه کنیم.
علیپور تأکید کرد: «شب اپرای آذربایجان» تنها به موسیقی کلاسیک آذربایجان محدود نمیشود و ارکستر آلنام در حوزههای دیگری نیز فعالیت دارد. ما پیش از این اجرای آثار کلاسیک غربی و موسیقی فیلم را نیز تجربه کردهایم و اجرای موسیقی فیلم «اینترستلار» در برج میلاد یکی از برنامههای موفق ارکستر بود. بنابراین اگرچه بخش مهمی از فعالیت ما به موسیقی آذربایجان اختصاص دارد، اما خودمان را محدود به این حوزه نمیدانیم و در آینده نیز برنامههایی در زمینه موسیقی کلاسیک و موسیقی فیلم خواهیم داشت.
وی در ادامه درباره تغییر رویکرد ارکستر در بخش آذربایجانی نیز توضیح داد: در گذشته تمرکز بیشتری روی قطعات فولکلور و تنظیم ترانههای آذربایجانی داشتیم، اما اکنون تلاش میکنیم بیشتر به سمت اجرای آثار اپرایی حرکت کنیم. این تغییر مسیر به ما اجازه میدهد بخش مهم دیگری از میراث موسیقایی آذربایجان را به مخاطبان معرفی کنیم.
رهبر ارکستر آلنام درباره چالشهای تولید چنین پروژههایی نیز گفت: از نظر تخصصی و موسیقایی چالش غیرقابلحلی نداریم، اما بخش اجرایی و بهخصوص مسائل اقتصادی دشواریهای زیادی ایجاد میکند. اجرای ارکستر و تولید چنین برنامهای هزینههای بالایی دارد و من این پروژه را به صورت شخصی پیش میبرم. متأسفانه تاکنون حمایت قابل اتکایی از سوی دولت، نهادها یا اسپانسرها نداشتهایم.
او ادامه داد: پشت صحنه این اجراها مشکلات و دشواریهای زیادی وجود دارد که شاید مخاطب از آنها خبر نداشته باشد. ما یک تیم داریم و همه تلاش میکنیم این مسائل را حل کنیم، اما طبیعتاً نبود حمایت، کار را بسیار سخت میکند. با این حال، هیچوقت نخواستهایم این مشکلات را به روی صحنه منتقل کنیم. مخاطب برای یک یا دو ساعت به سالن میآید تا موسیقی بشنود و حال خوبی داشته باشد؛ بنابراین تلاش میکنیم تمام مشکلات پشت صحنه باقی بماند.
علیپور در پایان گفت: ما با عشق به این کار ادامه دادهایم و خواهیم داد. با وجود تمام دشواریها، تا امروز سعی کردهایم فعالیت خود را متوقف نکنیم. امیدوارم در آینده شرایطی فراهم شود که گروههایی که برای فرهنگ و هنر کشور فعالیت میکنند، بتوانند از حمایتهای لازم برخوردار شوند و این مسیر با امکانات و آرامش بیشتری ادامه پیدا کند.