اهمیت کار نصرالله ناصح‌پور در تالیف رساله موسیقی درّهالتاج در این است که نه تنها موسیقی درّهالتاج را تصحیح و منتشر کرده بلکه با شرح آن در کتابی جداگانه (تعلیقات) متن را برای پژوهشگران موسیقی و تاریخ اندیشهٔ موسیقایی خواندنی‌تر و دسترس‌پذیرتر کرده است.
به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران، امروز ۲ آبانماه، هشتاد و ششمین سالروز تولد نصرالله ناصح پور خواننده،ردیف دان و مدرس آواز است.
او که از آخرین بازماندگان عبدالله دوامی بود، همکاریهای بسیاری در کانون چاووش و چنگ با هنرمندانی چون حسین علیزاده،محمدرضا لطفی، علی اکبرشکارچی،کامکارها، هادی منتظری و … داشته است. او همچنین تألیف کتاب رساله موسیقی از دره التاج لغره الدباج را برعهده داشته است.
در سالروز تولد این پیشکسوت آواز ایرانی، پیمان ناصح پور فرزند ایشان، نوازنده باسابقه تنبک و ریاضی دان به سفارش پایگاه اطلاع رسانی ایران، یادداشتی را درباره اهمیت رساله موسیقی از درّهالتاج نوشته است.
او در این یادداشت آورده است:
گرچه دانش‌نامه فلسفی درّهالتاج به فارسی نوشته شده اما زبانِ آن پیچیده و آکنده از واژگان مهجور عربی است و همین امر مطالعه و فهم آن را دشوار کرده بود. در این یادداشت به اهمیت این دانش‌نامه پرداخته و سپس در گزارشی مبسوط توضیح می‌دهیم که چگونه تصحیح و شرح نصرالله ناصح‌پور بر بخش موسیقی این اثر، متن آن را برای پژوهشگران موسیقی و تاریخ اندیشهٔ موسیقایی خواندنی‌تر و دسترس‌پذیرتر کرده است.
پیش از بررسی رساله موسیقی از درّهالتاج، لازم است توضیح دهیم که در تمدن ایرانی و اسلامی، دانشنامه‌نویسی سنتی دیرینه داشته و دانشمندان می‌کوشیدند دانش‌های زمان خود را گردآوری، طبقه‌بندی و معرفی کنند. این آثار، بسته به هدف صاحبان آن‌ها، گاه به تقسیم‌بندی علوم و گاه به شرح و بررسی شاخه‌های گوناگون دانش می‌پرداختند. در میان نخستین نمونه‌ها می‌توان به آثار زیر اشاره کرد:
احصاءالعلوم، اثر ابونصر فارابی، که به طبقه‌بندی علوم و معرفی موضوع و جایگاه هر یک می‌پردازد؛ رسائل اخوان‌الصفا، مجموعه‌ای از رساله‌ها در ریاضیات، علوم طبیعی، فلسفه، اخلاق و الهیات است؛ مفاتیح العلوم، اثر ابوعبدالله خوارزمی، که اصطلاحات و مفاهیم دانش‌های گوناگون، از فقه و زبان و ادب تا پزشکی، ریاضیات، نجوم و موسیقی را توضیح می‌دهد؛ و شفا، اثر ابوعلی سینا، که به منطق، طبیعیات، ریاضیات و الهیات می‌پردازد و از برجسته‌ترین دانشنامه‌های فلسفی و علمی جهان اسلام به شمار می‌رود. در کنار این آثار، دانشنامهٔ علایی، اثر دیگر ابن‌سینا است که به زبان فارسی نوشته شده و مباحث منطق، فلسفه و طبیعیات را در بر می‌گیرد.
از دیگر آثار مهم می‌توان به این موارد اشاره کرد: التَّفهیم، که اثر آموزشی ابوریحان بیرونی برای اصول حساب، هندسه و نجوم است؛ نزهت‌نامهٔ علایی، اثر شهمردان بن ابی‌الخیر است و به جهان طبیعت، جانوران، گیاهان، کانی‌ها، نجوم و فنون کاربردی می‌پردازد که در نوع خود منحصر بفرد است؛ ذخیرهٔ خوارزمشاهی، اثر اسماعیل جرجانی، از جامع‌ترین آثار پزشکی به زبان فارسی به شمار آمده که بیماری‌ها، تشخیص، درمان و داروشناسی را بررسی کرده؛ و یواقیت العلوم و دراری النجوم، اثری فارسی با نویسنده‌ای ناشناس ولی احتمالا اهل قزوین است که به علوم دینی، ادبی، تاریخی، پزشکی، کشاورزی، نجوم و حساب می‌پردازد.
در سده‌های بعد، این سنت با تألیف آثار جامع دیگری ادامه یافته؛ از جمله جامع العلوم، معروف به کتاب ستینی، اثر فخرالدین رازی، که مجموعه‌ای گسترده از علوم عقلی و نقلی، از فلسفه و پزشکی و ریاضیات تا علوم دینی و فنون عملی را در بر می‌گیرد؛ درّهالتاج لغرّهالدباج، اثر علامه قطب‌الدین شیرازی، که به منطق، فلسفه، طبیعیات، ریاضیات، الهیات و حکمت عملی پرداخته؛ نفائس الفنون فی عرائس العیون، اثر شمس‌الدین محمد آملی، که مجموعه‌ای گسترده از علوم عقلی، نقلی، ادبی، دینی و فنون گوناگون است. و در پایان، شجرهٔ دانش، اثر نظام‌الدین احمد گیلانی، که در شبه‌قارهٔ هند تألیف شد و از نمونه‌های متأخر تداوم دانشنامه‌نویسی فارسی است.
در اهمیت درّهالتاج می‌توان گفت دست‌کم سه عامل دخیل هستند: نخست آنکه دانش‌نامه درّهالتاج بسیار گسترده است به‌‌گونه‌ای‌که برخی آن را در موضوع و جامعیت با شفای ابن سینا که به زبان عربی است مقایسه کرده‌اند.
دوم آنکه نویسنده درّهالتاج یعنی علامه قطب‌الدین شیرازی هم اعجوبه‌ای است که از محضر اساتید بزرگِ زمان خود مانند پدرش ضیاءالدین مسعود بن مصلح کازرونی پزشک معروف و خواجه نصیر طوسی بهره‌ها برده و بنا بر قولی از سید عبدالله انوار، علامه علاوه بر آنکه از درخشان‌ترین چهره‌های هوش ایرانی بوده، در چهارده سالگی هم ریاست بیمارستان فارس را بر عهده داشته است. علامه قطب‌الدین شیرازی در اندک زمانی در علوم معقول و منقول سرآمد فضلای عصر خود بوده و در طول مدت حیات خود بیش از بیست اثر به فارسی و عربی از خود باقی گذاشته.
سوم آنکه، رساله موسیقی از درّهالتاج نیز حاوی مطالب بسیار ارزشمندی است. در زمان قدیم موسیقی فن چهارم ریاضی بوده و علامه موسیقی را به عنوان بخشی از ریاضیات بررسی کرده است. قسمت موسیقی درّهالتاج به مباحثی چون صوت، نسبت‌های موسیقایی، فواصل، سیر نغمه‌ها و مقام‌ها و همچنین ایقاع و ادوار آن و ساز عود از منظر تئوریک پرداخته است.
باید توجه داشت که گرچه درّهالتاج به فارسی نوشته شده اما زبانِ آن پیچیده و آکنده از واژگان مهجور عربی است و همین امر مطالعه و فهم آن را دشوار کرده بود. اهمیت کار نصرالله ناصح‌پور در این است که نه تنها موسیقی درّهالتاج را تصحیح و منتشر کرده بلکه با شرح آن در کتابی جداگانه (تعلیقات) متن را برای پژوهشگران موسیقی و تاریخ اندیشهٔ موسیقایی خواندنی‌تر و دسترس‌پذیرتر کرده است.
تا جایی که نگارنده خبر دارد در آثار زیر به رساله موسیقی درّهالتاج با تصحیح و شرح ناصح‌پور ارجاع و استناد داده شده است:
کارهای پژوهشی که به زبان فارسی نوشته شده و به این رساله با تصحیح و شرح ناصح‌پور ارجاع داده شده چنین است: «ریتم چندزمانه در موسیقی ایرانی ـ عربی ـ ترکی» (ساسان فاطمی)، «اشتراک مفاهیم موسیقی از دیدگاه شارحان پیشین»، «تشیع تاریخی و موسیقی دستگاهی» و «ابن‌سینا و موسیقی» (محسن حجاریان)، «درّهالتاج قطب‌الدین شیرازی و منابع آن» (رضا پورجوادی و زابینه اشمیتکه ترجمه سعید انواری و مریم مهدوی مزده)، «نگاهی بر نحوهٔ نگارش چند نوع ریتم و مترِ خاص در موسیقی خاورمیانه» (هادی سپهری)، «نسبت صناعت با هنر در آثار حکمی قطب‌الدین شیرازی» (سمیرا افراز، اسماعیل بنی‌اردلان و هادی ربیعی)، «مطالعهٔ فرهنگی موسیقی و اسلام از منظر مردم‌شناسی موسیقی» (طاهره مهربد)، «نگاهی به مفهوم تئوریک جموع ناقصه در رسالات موسیقایی مکتب منتظمیه» (سعید کردمافی)، «تأثیر بو و صدا در مراکز درمانی بر اساس متون تاریخ طب» (وحیده رحیمی‌مهر)، «پیوند معنوی غزل و آواز در موسیقی دستگاهی» (بهرام جمالی)، «بررسی سازها و جنسیت نوازندگان در نگاره‌های نسخهٔ مصوری از دیوان حافظ از دربار گورکانی» (سهند سلطاندوست و مهدی کشاورز افشار)، «ایهام تناسب موسیقایی در دیوان قاآنی» (امرالله اسکندری شهرکی و مرتضی فلاح)، «جایگاه موسیقی در شخصیت فرهنگی سلطان محمد فاتح و منظوم ادوار محمودی» (سید محمدتقی حسینی)، «ابعاد موسیقی‌درمانی در علم موسیقی کهن ایرانی ـ اسلامی» (ندا دهناد و سید جواد ظفرمند) و «ریشه‌یابی ایجاد و کارکرد نت‌های متغیر در گوشه‌های دستگاه همایون» و «نقد کتاب «موسیقی ایرانی‌شناسی»، نوشتهٔ خسرو جعفرزاده» (سیاوش سحابی).
در مطالعات بین‌المللی موسیقی نیز به این اثر استناد شده است. از جمله، کیومرث پورحیدری از کانادا در سه مقاله انگلیسی خود، از تصحیح و تعلیقات ناصح‌پور بهره گرفته و به مباحث موسیقایی قطب‌الدین شیرازی استناد کرده است.
در ترکیه نیز این اثر مورد توجه ویژه سما دینچ بوده و علاوه بر رساله دکتری خود که درباره موسیقی درّهالتاج است در چندین مقاله و کتاب خود به زبان ترکی استانبولی از این اثر بهره برده است. دیگر پژوهشگری که در زبان ترکی استانبولی از این کتاب استفاده کرده سید محمدتقی حسینی است.