به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاعرسانی موسیقی ایران، «تم و واریاسیون» در سال ۲۰۱۵ در ونکوور نوشته شده و ساختار آن بر پایه یک تم دو بخشی و ۱۷ واریاسیون شکل گرفته است.
در این اثر، تم اصلی در جریان واریاسیونهای مختلف با تغییرات ملودیک، ریتمیک و هارمونیک گسترش مییابد. حضور عناصر کروماتیک و عبور تدریجی از تونالیتههای گوناگون، مسیر تحول موسیقایی اثر را شکل میدهد؛ مسیری که در ادامه به فضایی آتونال میرسد و سپس بهتدریج به ساختار تونال اولیه بازمیگردد.
تار در جایگاه ساز سولو، در تعامل با بافت کوارتت زهی قرار گرفته و در این ترکیب، ظرفیتهای تکنیکی و بیانی این ساز در کنار چهار ساز زهی به کار گرفته شده است.
آزاده امیری، نوازنده تار این اثر، در یادداشتی درباره تجربه خود از اجرای «تم و واریاسیون» به نقش نوازنده در تبدیل اندیشه آهنگساز به یک تجربه شنیداری پرداخته و نوشته است: هنر، در ژرفترین معنای خود، روایت زایش است؛ زایش آنچه که پیش از آن وجود نداشته و از لایههای عمیق جهان انسان، از اندیشه، احساس، تجربه و خیال او، به جهان شنیدنی و دیدنی پا میگذارد. موسیقی شاید نابترین شکل این زایش باشد؛ چرا که آنچه در سکوت ذهن و جان آهنگساز شنیده میشود، سرانجام در قالب صدا متولد شده و راه خود را به سوی جان شنونده پیدا میکند.
او نوازنده را «واسطهای میان آنچه در ذهن و جان آهنگساز شکل گرفته و آنچه قرار است به گوش و دل مخاطب برسد» دانسته و افزوده است: نوازنده میکوشد به اندیشه آهنگساز صدا ببخشد، به احساس او نفس بدهد و آن جهان نادیدنی را ملموس و شنیدنی کند.»
امیری در ادامه با اشاره به تأثیر تجربههای شخصی نوازنده بر هر اجرا نوشته است: مسیر به شنیدار رسیدن یک قطعه، هرگز عبوری بیواسطه و بیتأثیر از وجود نوازنده نیست؛ چرا که او با تمام آنچه هست، به اثر نزدیک میشود: با عشقش، با جانش، با احساسش، با تجربههای زیستهاش، با آموختهها و کنکاشهایش، با نگاهش به موسیقی و جهان، با فراز و فرودهای زندگی و با تمام تأثیراتی که با سالها زیستن و نواختن بر او نشسته است.
به باور این نوازنده، همین تجربه زیسته میتواند موجب تفاوت در برداشت و اجرای یک اثر در دورههای مختلف زندگی شود. او نوشته است: از همین روست که یک اثر موسیقایی، هر بار که از جان نوازنده میگذرد، میتواند رنگ دیگری به خود بگیرد و حتی اجرای یک قطعه در فصلهای گوناگون زندگی او میتواند معنا و صدایی دیگر پیدا کند. چرا که انسان نوازنده در گذر زمان همان انسان روزهای گذشته نیست؛ رنج برده، عاشق شده، از دست داده و این تفاوت، چیزی جز حضور زندگی در موسیقی نیست.
امیری «تم و واریاسیون» را تجربهای ارزشمند و عمیق توصیف کرده و درباره حضور خود در این اثر گفته است: اثری برای کوارتت زهی که توسط دوستان و همکاران ارزشمند و توانمندم در عرصه موسیقی اجرا شده و مفتخرم که نوازندگی تار را در این اثر بر عهده داشتهام و کوشیدهام با تمام وجود، به آنچه آهنگساز در اندیشه و احساس خود آفریده است، صدا ببخشم.
او درباره همکاری با کامبیز روشنروان نیز نوشته است: با افتخار، این اثر را که آفرینش استاد عزیزم، جناب آقای کامبیز روشنروان است، اجرا و منتشر میکنم. حضور در جهان صوتی این اثر برای من، نه فقط یک اجرای موسیقایی، که فرصتی برای گفتوگو با اندیشه و نگاه هنرمندیست که سالها نغمات جاودانی را به موسیقی این مرز و بوم هدیه کرده است.
امیری در پایان یادداشت خود آورده است: امیدوارم “تم و واریاسیون” بتواند مسیر خود را از ذهن آهنگساز، از جان و دست و عشق من، به شایستگی طی کند و سرانجام به گوش و جان شما برسد.
در اجرای این اثر، پدرام فریوسفی ویلن اول، علی جعفری پویان ویلن دوم، میثم مروستی ویولا و آتنا اشتیاقی ویلنسل را نواختهاند.
ضبط اثر با نظارت مهدی بزرگمهر انجام شده و کاوه عابدین ضبط موسیقی، میکس و مسترینگ آن را بر عهده داشته است. این مراحل در سال ۱۴۰۲ در استودیو صبا تهران انجام شده است.
«تم و واریاسیون» در فا مینور ساخته شده و ۱۷ دقیقه و ۴۸ ثانیه زمان دارد.