پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران
https://nay.ir

بررسی جایگاه روح‌الله خالقی در مسیر آهنگسازی موسیقی ایران؛ از سنت تا پرسش‌های امروز

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی موسیقی ایران به نقل از روابط عمومی چهارمین جایزه ملی آهنگسازی استاد روح‌الله خالقی، این نشست با حضور جمعی از اهالی موسیقی و علاقه‌مندان این حوزه برگزار شد و سخنرانان از منظرهای مختلف تاریخی، فلسفی، نظری و موزیکولوژیک به بررسی مفهوم آهنگسازی در موسیقی ایران پرداختند.

در ابتدای این نشست، دکتر محمدرضا عزیزی، آهنگساز و پژوهشگر موسیقی، با تأکید بر ضرورت بازخوانی جایگاه روح‌الله خالقی فراتر از یک شخصیت تاریخی، به بررسی نسبت میان سنت، نوآوری و آهنگسازی معاصر پرداخت.

وی با اشاره به فعالیت‌های خالقی در حوزه‌های آهنگسازی، ارکستراسیون، آموزش، پژوهش و نهادسازی موسیقی، مسئله اصلی او را تلاش برای ایجاد گفت‌وگو میان سنت موسیقی ایرانی و امکانات تازه آهنگسازی دانست و تأکید کرد که این مسئله همچنان برای آهنگساز امروز مطرح است. عزیزی در بخشی از سخنان خود گفت: «خالقی را نباید معیارِ شبیه‌شدن دانست؛ او را باید معیارِ پرسیدن دانست.»

وی در پایان سخنان خود، «از خالقی تا امروز» را نه یک خط مستقیم تاریخی، بلکه حرکتی «از یک پرسش به پرسش دیگر» توصیف کرد؛ مسیری که در آن مسئله هویت، سنت، ارکستراسیون و امکان‌های تازه موسیقی ایرانی همچنان برای نسل امروز گشوده باقی مانده است.

در ادامه، استاد آروین صداقت‌کیش از منظر فلسفی به تعریف آهنگساز و فرایند آهنگسازی در موسیقی کلاسیک ایرانی پرداخت و با نگاهی به اندیشه و آثار روح‌الله خالقی، نسبت میان مفهوم آهنگسازی، سنت و تفکر موسیقایی در ایران را مورد بررسی قرار داد.

سپس دکتر سپهر سراجی با ارائه بخش‌هایی از پژوهش و کتاب خود با عنوان «آهنگ‌سازی در موسیقی کلاسیک ایرانی؛ گفتمان‌ها و مسئله‌ی هویت»، به بررسی مبانی نظری آهنگسازی در موسیقی ایرانی و تحولات گفتمان‌های آهنگسازی معاصر پرداخت.

سراجی همچنین با اشاره به مفاهیمی همچون چندصدایی، هارمونی و کنترپوان، بر اهمیت بررسی این عناصر به‌عنوان ابزارهایی در خدمت آهنگسازی تأکید کرد و نسبت میان هویت فرهنگی و نوآوری هنری را از دیگر محورهای مهم این بحث دانست.

در بخش پایانی سخنرانی‌ها، دکتر محمدعلی مرآتی، پژوهشگر و موزیکولوگ، از منظر موزیکولوژی و واژه‌شناسی به مفهوم آهنگسازی پرداخت و ابعاد مفهومی و اصطلاح‌شناختی این واژه و فرآیند را در بستر موسیقی مورد بررسی قرار داد.

در ادامه برنامه، جلسه پرسش و پاسخ میان استادان و حاضران برگزار شد و سخنرانان به پرسش‌های مطرح‌شده از سوی شرکت‌کنندگان درباره موضوعات مطرح‌شده در کارگاه پاسخ دادند.

در پایان این نشست نیز از استادان و سخنرانان حاضر در برنامه با اهدای لوح تقدیر تجلیل به عمل آمد.

نشست علمی تخصصی «آهنگسازی در موسیقی ایران از خالقی تا امروز» به همت چهارمین جایزه ملی آهنگسازی استاد روح‌الله خالقی در خانه موسیقی تهران برگزار شد؛ نشستی که با نگاهی به میراث روح‌الله خالقی و جریان‌های فکری و نظری آهنگسازی در موسیقی ایران، تلاش کرد زمینه‌ای برای گفت‌وگو درباره نسبت سنت، هویت و نوآوری و همچنین چشم‌انداز آهنگسازی در موسیقی ایران معاصر فراهم کند.